Kısa cevap: Eşler mal rejimi sözleşmesi yapmamışsa Türkiye'de yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.202). Boşanmada her eş, tapuda kimin adına kayıtlı olduğuna bakılmaksızın diğer eşin evlilik içinde karşılığını vererek edindiği malların artık değerinin yarısını isteyebilir. Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya sonra noterde yapılır (m.203, 205). Türkiye'deki taşınmazın tasfiyesine her durumda Türk hukuku uygulanır.
Son güncelleme: 27 Ekim 2026.
Bu yazı, Alanya ve Antalya'da yaşayan karma evlilikteki (Türk vatandaşı ile Rus veya Ukraynalı eş) ve Türkiye'de konut sahibi yabancı çiftler içindir. Boşanma süreci Türk vatandaşıyla boşanma yazısında, nafaka ve velayet nafaka ve velayet yazısında anlatıldı; burada yalnızca mal rejimi ele alınıyor. Madde atıfları aksi belirtilmedikçe 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) maddeleridir.
Sözleşme yoksa hangi mal rejimi uygulanır?
Sözleşme yoksa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (m.202). Evlilik süresince her eş kendi adına kayıtlı malları yönetir ve tasarruf eder (m.223); paylaşım rejim sona erdiğinde ve kural olarak alacak şeklinde yapılır. Rejim, edinilmiş mallar (m.219: çalışma karşılığı edinimler, kişisel malların gelirleri, bunların yerine geçen değerler) ile kişisel malları (m.220: kişisel kullanım eşyası, evlilik öncesi mallar, miras ve bağışlar, manevi tazminat alacakları) kapsar. Bir eşin bütün malları aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal sayılır; kime ait olduğu ispatlanamayan mallar paylı mülkiyette kabul edilir (m.222).
Hangi mal rejimleri seçilebilir?
Eşler yalnızca kanunda sayılan rejimlerden birini seçebilir (m.202, 203).
| Rejim | Boşanmada sonuç | TMK |
|---|---|---|
| Edinilmiş mallara katılma (yasal rejim) | Her eş, diğerinin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısını alır; kişisel mallar paylaşılmaz | m.218–241 |
| Mal ayrılığı | Her eş kendi malını alır; paylı mallar paylara göre ayrılır | m.242–243 |
| Paylaşmalı mal ayrılığı | Rejim kurulduktan sonra ailenin ortak kullanımına özgülenen mallar ve ailenin ekonomik geleceğine yönelik yatırımlar eşit paylaşılır | m.244–255 |
| Mal ortaklığı | Her eş, katılma rejiminde kişisel malı sayılacakları geri alır; kalan ortaklık malları yarı yarıya paylaşılır | m.256–281 |
Yasal rejim içinde de sözleşmeyle düzenleme yapılabilir (m.221, 237); ancak artık değere katılmada farklı oran boşanmada yalnızca sözleşmede açıkça öngörülmüşse geçerlidir (m.238). Değer artış payından yazılı anlaşmayla vazgeçilebilir (m.227/3).
Mal rejimi sözleşmesi nasıl yapılır?
Sözleşme evlenmeden önce veya sonra yapılabilir (m.203) ve noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; eşler evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilir (m.205).
- Rejimi ve gerekiyorsa uygulanacak hukuku belirleyin (MÖHUK m.15).
- Türkçe bilmeyen taraf için işlemde yeminli tercüman bulunur (1512 sayılı Noterlik Kanunu m.74); düzenleme şeklindeki işlemde vergi kimlik numarası aranır (m.84).
- Evlilik sonrası sözleşmede önceki rejim yenisinin kabulüyle sona erer ve tasfiye edilir (TMK m.225).
- Sözleşme tapuyu kendiliğinden değiştirmez; mülkiyet devri resmî şekilde tapuda yapılır (m.706).
- Yurt dışında yapılan sözleşme, yapıldığı ülke hukukunun şekline uygunsa geçerlidir (5718 sayılı MÖHUK m.7); Türkiye'de apostil ve noter onaylı Türkçe çeviriyle kullanılır. Ayrıntı için yurt dışından vekâletname yazısına bakılabilir.
Karma evlilikte hangi ülke hukuku uygulanır?
MÖHUK m.15'e göre eşler evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçebilir. Seçim yoksa evlenme anındaki müşterek millî hukuk, o da yoksa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Malların tasfiyesinde taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır (m.15/2). Örneğin evlenirken Alanya'da yaşayan Türk–Rus çifte Türk hukuku; Moskova'da evlenip sonradan Alanya'ya taşınan iki Rus vatandaşına genel olarak Rus hukuku, ancak Alanya'daki daireye Türk hukuku uygulanır. Türk vatandaşlığı da bulunan çift vatandaş için Türk hukuku esas alınır (m.4/b).
Alanya'daki daire boşanmada nasıl paylaşılır?
Rejim boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m.225); mallar bu tarihteki durumlarına göre ayrılır (m.228), tasfiye anındaki sürüm değeriyle hesaplanır (m.232, 235). Eklenecek değerler (m.229) ve denkleştirme (m.230) sonrasında borçlar düşülerek artık değer bulunur (m.231); her eş diğerinin artık değerinin yarısını alır (m.236). Bir eş diğerine ait malın edinilmesine katkıda bulunmuşsa katkısı oranında değer artış payı ister (m.227). Tapuda yalnız bir eş adına kayıtlı daire evlilik içinde maaşla alındıysa edinilmiş maldır; evlilik öncesi bir malın satış bedeliyle alındıysa o ölçüde kişisel maldır ve paranın kaynağı ispat edilmelidir. Ödeme ayın veya para olarak yapılabilir (m.239). İşlemden önce tapu kontrolü yapılması faydalıdır.
Aile konutu şerhi ne sağlar?
Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, üzerindeki hakları sınırlayamaz ve kira sözleşmesini feshedemez; malik olmayan eş tapu müdürlüğünden şerh verilmesini isteyebilir (m.194). Boşanma davası sürerken hâkim geçici önlem alır (m.169) ve tasarruf yetkisini kısıtlayarak tapuya şerh verdirebilir (m.199).
Tasfiye davası nerede ve ne zamana kadar açılır?
Yetkili mahkeme boşanma davasında yetkili olan mahkemedir (m.214); Alanya'da aile mahkemesi. TMK m.178'deki bir yıllık süre boşanmadan doğan dava haklarına ilişkindir; Yargıtay uygulamasında mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklara 6098 sayılı TBK m.146'daki on yıllık zamanaşımı uygulanmaktadır. 1 Ocak 2002'den önce evlenenler için bu tarihe kadar önceki rejim geçerlidir (4722 sayılı Kanun m.10). Antalya'daki dosyalar için Antalya yabancılar avukatı, genel bilgi için aile hukuku sayfasına bakılabilir.
Sıkça sorulan sorular
Evlendikten sonra mal rejimi sözleşmesi yapılabilir mi?
Evet, m.203 uyarınca evlilik süresince her zaman yapılabilir; evlilik sonrası sözleşme noterde yapılır.
Rusya'da yapılan evlilik sözleşmesi Türkiye'de geçerli mi?
Şekil yönünden yapıldığı ülke hukukuna uygunsa geçerlidir (MÖHUK m.7); içeriği m.15'e göre uygulanacak hukuka tabidir. Türkiye'deki taşınmazın tasfiyesinde Türk hukuku uygulanır.
Evlilikten önce alınan daire paylaşılır mı?
Kişisel maldır ve paylaşılmaz (m.220); ancak evlilikte kredisi maaştan ödendiyse denkleştirme (m.230) veya değer artış payı (m.227) gündeme gelebilir.
Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılabilir mi?
Evet, boşanmanın malî sonuçlarına ilişkin düzenleme hâkimin onayına sunulur (m.166/3); protokoldeki ifadeler sonradan tasfiye davası açılıp açılamayacağını etkiler.
Bu yazı 27 Ekim 2026 itibarıyla genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın sonucu somut olaya ve delillere bağlıdır; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr üzerinden başvuru tarihinde kontrol edin.
Rufina Taştan Hukuk Bürosu — Alanya avukat: Türkçe, Rusça ve İngilizce hukuki danışmanlık.
